Ամեակներ կու գան ու կ’անցնին,  տուրք կու տանք   անցելապաշտութեան, վարագուրելու համար ներկայի գորշութիւնը:    Առանց փողի եւ թմբուկի, առանց փուչիկներով խաղալու, կը մտածե՞նք գալիքի մասին, որ արդէն մեր նահանջներու ներկան է:Հայ եւ հայութիւն ընդհանրացած եւ կրկնուող բնորոշման տակ գտնուող մարդիկ եւ հաւաքականութիւնները ի՞նչ եղած են եւ այսօր հասարակաց ի՞նչ ունին, որպէսզի անոնց հայ ազգի շարունակութիւն…

Հայ ժողովուրդի քաղաքական պատմութիւնը այսօր՝ 21րդ դարուն, հասած է պետականութիւն կառուցելու ճակատագրական փուլին։ Ըսել կուզեմ, ներկան հայ ժողովուրդի պատմութեան այն հանգրուանն է, երբ պետականութեան հաստատումն ու զարգացումը անյետաձգելի քաղաքական օրակարգ կը դառնան հայրենիքի գոյատեւման համար։ Ուշագրաւ է նաեւ հայրենի միջավայրը։ Այսօր, ականատէս կ՛ըլլանք երկրին քաղաքական եւ տնտեսական ընթացքը ճշդող իշխանութեան նորազատական մօտեցումին։ Նորազատական միջավայրն է…

Այսօր, երբ կը խօսուի Արարատը մոռնալու եւ Արագածով ապրելու մասին, պարտք կը զգամ անգամ մը եւս բոլորին յիշեցնել, որ Արարատը մեր սրբութիւնն է, մեր ժողովուրդի յաւերժութեան խորհրդանիշը: Յօդուածս այժմէական է այնքան, որքան Արարատն է սրբութիւն մեր ժողովուրդին համար: Իւրաքանչիւր հայ, աշխարհի որ ափին ալ գտնուի, Արարատը սրբութիւն կը համարէ: Ան մեր պորտալարն է կարծէք, որ…

Այսօր Սուրիա կը մնայ բաժնուած քաղաքական տարածք մը, որ կը բնորոշուի ոչ միայն աւերիչ քաղաքացիական պատերազմի ժառանգութեամբ, այլ նաեւ երկրի կեդրոնական իշխանութեան եւ հիւսիսային ու հիւսիս-արեւելեան շրջաններուն մէջ գործող քրտական ուժերու միջեւ չլուծուած լարուածութիւններով։ Պարբերաբար ծագող բախումները, փոխուող դաշինքները եւ վիճարկուած կառավարման համակարգերը կը շարունակեն անկայունութիւն եւ անորոշութիւն ստեղծել, յատկապէս փոքրամասնութիւններու համար, որոնք կը գտնուին…

Եկէք ներքաղաքական դաշտը քննենք երեք տարբեր դիտանկիւններից՝ Ա․ Հայոց մեծ երազանքի դիտանկիւնից Բ․ Ռէալիզմի կամ հաշուարկի դիտանկիւնից Գ․ Ներկայ թնճուկից որեւէ կերպ դուրս գալու դիտանկիւնից Կանխաւ ասեմ, որ այս յօդուածում զերծ եմ մնալու անուններ օգտագործելուց, բայց հասկանալի ու պարզ կը լինի ամէն բան։ Ա Դէ իհարկէ երկրի այս իրավիճակում մեծ երազանքի, հեռահար տեսիլի կամ 100…

8 Փետրուար 1914-ին Օսմանեան կայսրութիւնը, եւրոպական պետութիւններուն եւ Ռուսաստանի ճնշումներուն տեղի տալով, իվերջոյ  համաձայնեցաւ բարելաւել օսմանեան քրիստոնեայ փոքրամասնութիւններուն կացութիւնը՝ կայսրութեան արեւելեան նահանգներուն մէջ[1]: Արեւելեան նահանգները Հայկական վեց վիլայէթներն էին: Բարենորոգումները՝ ծանօթ նաեւ հայկական բարենորոգումներ անունով, կը պայմանադրէին Հայկական Վիլայէթները (ներառեալ Տրապիզոնի նահանգը) մէկտեղել երկու վարչական միաւորներու մէջ: Սվազի, Էրզրումի եւ Տրապիզոնի նահանգները պիտի դառնային առաջին,…

Գաղտնիք մը չէ այլեւս, այլ հանրայայտ իրողութիւն մըն է, որ արտասահմանի մեր բազմաթիւ գաղութներուն մէջ, հայապահպանումը չափազանց դժուար եւ մտահոգիչ խնդիր դարձած է:Օրէ օր կը տկարանան մշակոյթի այն գործօնները, որոնք մեծապէս կը սատարեն մեր ժողովուրդի ազգապահպանման կենսական գործին: Եւ ասիկա մտահոգութեան լուրջ նիւթ է ամէն գիտակից եւ ազգասէր հայու համար:Մերթ ընդ մերթ կը հանդիպինք հայերու—երիտասարդ,…

Ցեղասպանութենէն եւ Հայաստանի խորհրդայնացումէն յետոյ կազմաւորուած քսաներորդ «կարճ» դարու հայկական Սփիւռքին համար առաջին դէմք յոգնակիով հաւաքական ինքնութեան մը սահմանումը միշտ ալ եղած է գրական / ստեղծագործական, իմացական եւ, մանաւանդ, քաղաքական մարտահրաւէր մը: Այդ մարտահրաւէրը աւելի քան ինքզինք կը պարտադրէ այսօր, 21-րդ դարուն, ի մասնաւորի 44-օրեայ պատերազմի յաջորդած հինգ տարիներուն Սփիւռքի՝ իրադարձութիւններու «ձեռնածալ եւ հետեւող հանդիսատես»ի…

Վերջերս, Փղոսկրեայ Ափունքի մայրաքաղաք Ապիճանի կեդրոնական փողոցներէն մէկը կոչուեցաւ ծնունդով լիբանանահայ, Ափրիկեան եւ Եւրոպական ցամաքամասերուն մէջ վարսայարդարի տարածուն համբաւ մը ստեղծած Կարօ Հացպանեանի անունով: Սա ափրիկեան այդ երկրի կառավարութեան կողմէ շնորհուած հազուագիւտ եւ խորիմաստ մեծարում մըն է, որ պաշտօնապէս կը վաւերացնէ պարոն Հացպանեանի տասնամեակներու ներդրումը երկրի մշակութային կեանքին մէջ։ Առիթը ունեցայ քանի մը անգամ հանդիպելու…

«Մեզ ելք չեն թողել: Մենք պիտի դուրս գանք ինքնամոռաց պայքարի» Սերժ Սրապիոնեան (գրականագէտ, 1957-2024) «Մեզ ելք չեն թողել»… Իրաւի Խօսք: Պոռթկումը գրականագէտ, ներհուն եւ յանդուգն մտաւորական Սերժ Սրապիոնեանի, հայ մարդ՝ որուն հետ ըլլալ հարստացում էր, յոյսի եւ միացման խոստումի տարիներուն, երբ ան Սփիւռքի փոխ-նախարար էր: Նախարարութիւն՝ որ «ներսի եւ դուրսի» միջեւ փոխճանաչման  կամուրջ էր, որ հիմա…