1918-ի մայիսեան հերոսամարտերուն մասին մենք շատ խօսած ենք, եւ ամէն անգամ նոր բան մը կը նկատենք կամ կը մոռնանք: Մինչդեռ այդ օրերուն կապուած որեւէ մանրուք պէտք է յիշել, ուսումնասիրել ու ներկայացնել, որովհետեւ այն, ինչ որ տեղի ունեցաւ այդ օրերուն, ոչ թէ պարզապէս պետականութեան վերականգնում էր, այլեւ ունէր համաշխարհային նշանակութիւն, բայց որուն մասին մենք քիչ կը…

Յունական Hellasjournal.com կայքում հրապարակուել է American Enterprise Institute-ի Արեւելքի Ֆորումի քաղաքականութեան վերլուծութեան բաժնի տնօրէն Մայքըլ Ռուպինի յօդուածը Հնդկաստան-Փաքիստան սրացումից յետոյ Թուրքիայի ռազմական արդիւնաբերութեան մշուշոտ հեռանկարի մասին։ Յօդուածը թարգմանաբար՝ ստորեւ։ Թուրքիայի ջանքերը ինքն իրեն սպառազինութիւն արտահանող տէրութիւն դիրքաւորելու գործում, հաւանաբար, աւարտուած են: Նախագահ Ռեճէփ Թայիպ Էրտողանը մեծ ներդրումներ է կատարել իր փեսայ Պայքարի ընկերութեան մէջ, որի…

Ճշմարտութիւնն այն է, որ Սարդարապատի եւ Ապարանի ճակատամարտերում հայոց բանակի յաղթանակի գլխաւոր յենարանը եղել է Արագած լեռը եւ այս երկու ճակատամարտերը մեծ հաշուով մէկը միւսի թիկունքն էին եւ հայկական ուժերի միջեւ կապը խաթարել հնարաւոր չէր։ Հետեւաբար Սարդարապատից Ապարան եւ հակառակ ուղղութեամբ փոխօգնութիւնը գործել է անխափան։ Արագածը Սարդարապատի աջ թեւն էր ամրացնում, իսկ Ապարանի՝ ձախ թեւը։…

Թուրքական (կամ աւելի լայն իմաստով՝ Օսմանեան եւ աւելի ուշ՝ Թուրքական Հանրապետութեան) ազդեցութեան ընդլայնումը Անդրկովկասի վրայ, որը ներառում է ժամանակակից Հայաստանը, Վրաստանը եւ Ատրպէյճանը, բարդ պատմական գործընթաց է, որը տեղի է ունեցել մի քանի դարերի ընթացքում եւ ձեւաւորուել է կայսերական մրցակցութեան, էթնիկ քաղաքականութեան եւ ժամանակակից պետականաշինութեան միջոցով։ 1. Օսմանեան շրջան (16-19-րդ դարեր) Այս ընթացքում Օսմանեան կայսրութիւնը…

Լեզու, սփիւռք, հայրենիք, յիշողութիւն, ինքնութիւն, ձուլում, մայրենի լեզու, լեզուներու անհետացում, լեզուապահպանում, լեզուներու վերակենդանացում, փոքրամասնութիւններ՝ ամէնէն շատ սերտուած նիւթերն են ընկերալեզուաբաններու կողմէ: Պատահական չէ, որ լեզուապահպանումի հարցը առաջնահերթ տեղ սկսած է գրաւել համաշխարհային գետնի վրայ։ Թիւերով խօսինք Անցեալին ունեցած ենք 12 հազար լեզուներ, եւ այսօր 6 հազար լեզուներ գոյութիւն ունին։ Այս 6000 լեզուներէն 276-ը կը խօսուին…

Վատիկանի քահանայապետը Քրիստոսի ներկայացուցիչն է երկրագունդի վրայ: Այդպէս հռչակած են իրենք զիրենք ու աշխարհով մէկ ընդունած: Կար ժամանակ երբ երկինքի մէջ հողաշերտ կը ծախէին ու կտոր մը վկայագրի փոխարէն կը ստանային հսկայական գումարներ: Պատմութիւնը կը շարունակէ կրկնել ինքզինք: Բոլորս լաւ կը յիշենք, հազարաւոր հայորդիներու նահատակութեան պատճառ եղող Արցախի քառասունչորսօրեայ պատերազմին, մարդասիրական ոչ մէկ ակնարկութիւն եղաւ…

Շաբաթներ առաջ, մեր ընկերներուն տան մէջ հաւաքոյթի մը ընթացքին տեղի ունեցաւ անհանգստացնող (կիսա)վիճաբանութիւն մը, թէ արդեօք կարեւո՞ր են սփիւռքի հայկական վարժարաններու՝ Հայաստան կատարած դասարանային այցելութիւնները: Սփիւռքէն Հայաստան փոխադրուած ծանօթներէս մէկը կը պնդէր, թէ այս ճամբորդութիւնները մակերեսային, զբօսաշրջիկի պտոյտներ են․ աշակերտները կու գան, կը զուարճանան, լուսանկարներ կ՚առնեն եւ կը մեկնին առանց իսկական կապեր ստեղծելու: Կողակիցս՝ Արազը,…

Մարտի վերջին Երեքշաբթի առաւօտն էր, երբ ճշդուած ժամուն, միտքս լեցուած անօրինակ կարօտով, հայկական այդ դպրոցը գացի: Կ’երթայի յատուկ հրաւէրով մը, հանդիպելու վարժարանի երկրորդականի բարձրագոյն երկու կարգերու երկսեռ աշակերտներուն հետ: Այսպէս, իրենց հայերէն լեզուի ուսուցչուհի Սոնայի նախաձեռնութեամբ, ես, անձնապէս լման դասապահ մը հոն աշակերտներուն հետ պիտի անցնէի: Անոնց պիտի խօսէի: Պիտի զրուցէի: Պիտի պատմէի: Պիտի բացատրէի,…

Կարեւոր հարց մը կայ, որուն շուրջ արեւմտահայ համայնքը չէ կրցած համաձայնիլ։ Ի՞նչ է այս կարեւոր հարցը։ Արեւմտահայերէնի մէջ շարունակական գործողութիւն մը արտայայտելու համար բայի եղանակ չկայ, կամ գոնէ այդպէս կ՛ըսեն քերականութեան գիրքերը եւ «մաքուր հայերէն» գիտցողները։ Չկայ անգլերէն “I am writing”ի նման կամ սպաներէն “estoy escribiendo”ի նման կառուցուածք մը, որ շարունակական գործողութիւն մը արտայայտէ։ Հետեւաբար,…

Ամէն անգամ որ գաղութ մը այցելելու առիթը կ’ունենամ՝ կ’ուզեմ նաեւ տեսնել հոն գործող հայկական դպրոցները։ Կը տեսնեմ թէ ինչքան անփոխարինելի է հայ դպրոցին դերը հայակերտումի եւ մարդակերտումի գործընթացին մէջ՝ սփիւռքեան իրականութիւններուն համար։ Եւ պարագան նոյնն է Պոլսոյ Պէյօղլուի շրջանին մէջ գործող Էսաեան վարժարանի, ուր առիթը ունեցայ այցելելու Երեքշաբթի 24 Մարտ 2025ին, ընկերակցութեամբ Պէյօղլուի Ս. Եկեղեցեաց քարոզիչ՝…