ՄԱՍ 2. ԻՆԵՐՑԻԱՅԻ ՀԵՏԵՒԱՆՔՆԵՐԸ ՆԵՐԱԾՈՒԹԻՒՆ. Նախորդ գրառման մէջ անդրադարձած էի իներցիայի երեւոյթին եւ նշած, որ (բառացիօրէն կը մէջբերեմ) « իներցիան կը հանդիսանայ սփիւռքի վերակազմակերպման եւ հասարակաց տեսլականներու շուրջ համախմբման գաղափարին խոչընդոտ հանդիսացող առանցքային եւ վճռական գործօնը, մարմնաւորելով բարդ, հոգեբանական եւ ընկերային գործընթացքներ, որոնք կը ստեղծեն փոփոխութեան հանդէպ դժկամութեան եւ անվստահութեան մթնոլորտ, սկսեալ անհատական մակարդակէն մինչեւ…

Տեսանելի ապագայի վերջին գրառումս։ Հայ հանրութիւնն ու քաղաքական էլիտաների մեծ մասն այսպէս էլ չգիտակցեց, թէ ինչ բացառիկ ռազմավարական նշանակութիւն ունէր Արցախը Հայաստանի Հանրապետութեան համար։ Արցախը Հայաստանի Հանրապետութեան համար, ներկայի եւ ապագայի կենսունակութեան, ինչպէս նաեւ հայկական պետականութիւնը տարածաշրջանում մշտապէս ինքնատիպ ու ուրոյն աշխարհաքաղաքական գործօն պահելու եւ զարգացնելու առանձնայատուկ կոմպոնենտ-բաղադրիչ էր։ Միջազգային յարաբերութիւններում մնան սուպեր-տարածքները փոքր պետութիւնների…

Փետրուարի 14-ին Երեւանում տեղի էր ունեցել «44. Պարտություն» գրքի շնորհանդէսը, որի ընթացքում հեղինակներից մէկը՝ Կարէն Յարութիւնեանն, ասել էր. «Պատերազմի երկու բաղադրիչ պէտք է առանձնացնել՝ ռազմական եւ քաղաքական։ Այս պատերազմը նախ եւ առաջ քաղաքական պարտութիւն էր։ Մենք այս գրքում բաւականին մանրամասն վերլուծում ենք ռազմական բաղադրիչը, սակայն նախ եւ առաջ գործ ունենք դիւանագիտական, քաղաքական ձախողման հետ։ Այն մեծ…

Խօսքը կը վերաբերի Սփիւռքի կազմակերպման կամ վերակազմակերպման, – նիւթ մը, որ յաճախ կ՚արծարծուի ներկայիս եւ որ անխուսափելիօրէն մաս պիտի կազմէ մեր այլազան կազմակերպութիւններու ժողովներու օրակարգին, ներառեալ մօտ օրէն տեղի ունենալիք ՀՅԴ 35-րդ Ընդհանուր ժողովը։ Այդ մասին խօսելէ առաջ, սակայն, պէտք է նշել կարգ մը նախադրեալներ, քանի որ ամեն առաջարկ կախում պիտի ունենայ անոնց իրողականութենէն։ Որո՞նք…

ՆԵՐԱԾՈՒԹԻՒՆ. Սփիւռքը՝ իր ամբողջական կազմակերպչական դաշտով՝ կուսակցութիւններ, ընկերային ու բարեսիրական միութիւններ, կրթական հաստատութիւններ եւ այլն, իր գոյութիւնը իմաստաւորած է առաւելաբար անցեալէն եկող իր թափով, քան՝ սփիւռքը բաղկացնող աշխարհագրական իւրաքանչիւր միաւորի, համայնքի մշտանորոգ, յանձնառու, համախումբ ներգրաւուածութեամբ: Դէպի ապագայ սեւեռող իր ուժական (dynamic) գոյութիւնն ու բազմաճակատ բարգաւաճումը երաշխաւորող հասարակաց յստակ տեսլականի եւ ծրագիրներու բացակայութեան պատճառով, կորսնցուցած է…

     Ազգային համարուած  քաղաքական բազում զիրար հակասող կարծիքներ կան, որոնց բեմ են լրատուամիջոցները. տպագիր, ձայնասփիւռ,  համացանց: Խառնակի վկայութիւն: Անոնք հանրութիւնը չեն լուսաբաներ, զայն շուարումի կը մատնեն, կիրքեր կը հրահրեն, ճամբացոյց չեն, քանի որ բազմաթիւ են եւ զիրար կը հակասեն: Ինչպէ՞ս ընտրութիւն կատարել, ցորենը զատել որոմէն: Այդ ընող աստուածատուր շնորհով (՞) օժտուածներ կան բոլոր զուգահեռականներու եւ միջօրէականներու…

Հայաստան եւ բազմանուն գերաճող Սփիւռք(ներ), ամէն օր քիչ մը աւելի կը շեշտուին որպէս ազգային բնութագրուող հարազատութեան տեսանկիւնէ դիտուած անբովանդակ տարակարծութիւնները, կը համարուին քաղաքականութիւն եւ հայրենասիրութիւն: Կարծիքի ազատութիւնը խոպան է, ուր կ’աճին  անորակ արտայայտութիւններ, փուշ ու տատասկ: Հայերու զիրար հակասող կարծիքներուն  բաց ասպարէզ են կարգ մը լրատուամիջոցներ, ուր դառնութիւններու եւ «տիրոջ ձայնը» կրկնող աղմուկ կայ: Կարծիքի ազատութեան այլասերման ականջալուր…

Սփիւռքահայ անհատը քաղաքականացման իր լաւագոյն եւ ամէնէն յառաջդիմական միջավայրը գտած է Սփիւռքի հայրենամերձ գաղութներուն մէջ: Այդ գաղութները ցարդ եղած են քաղաքական մեր մտածողութեան եւ զարգացումի հնոցները: Հոն են քաղաքականացման կեթոները։ Հոն, օրինակի համար, գաղափարական բախումները լայն դաշտ բացած են քաղաքական կենսունակութեան եւ գիտակցութեան մեր զարգացումին։  Կուսակցական միջակութիւններէն մինչեւ յառաջացած միտքերու ինքնութիւնը նոյնիսկ հակակուսակցական ըլլալու ուժականութեամբ…

1960-ական թուականներու կէսերէն սկսեալ, Սփիւռքի մէջ քաղաքական զօրաշարժն ու Հայ Դատի պայքարը, որ առաջ տարուեցաւ առանց ոչ մէկ պետական զօրակցութեան անհրաժեշտութեան, առանց ոչ մէկ «հզօր պետականութեան» կամ «պետականամէտութեան» հոգեմտաւոր բարդոյթի կաշկանդումի, յաջողեցաւ լռութեան դատապարտուած եւ «մոռցուած» Հայոց Ցեղասպանութիւնը բերել միջազգային օրակարգ եւ արձանագրել անոր ճանաչումի առաջին, թէկուզ եւ անխուսափելիօրէն սահմանափակ, յաջողութիւնները: Անկախութենէն յետոյ, հայկական դիւանագիտութիւնը,…

«Ըլլալ մարդ կը նշանակէ զգալ, որ քար մը դնելով քարի մը վրայ, կը կառուցենք աշխարհը»:  (Սէնթ’Էկզիւփերի, ֆրանսացի գրող, Ի դար)                         Դարու կէսը մեր զաւակներու եւ թոռներու ներկան է, հեռու չէ: Ղեկավարը կրաւորականութեամբ չի սպասեր այլ տեղ եւ այլոց ընտրանքներու վճիռը, ինք կը նախատեսէ եւ կը գործէ: Հայ  Ժողովուրդը, Հայաստան եւ Սփիւռք, պիտի սպասէ՞, որ քառորդ…