«Աղէտը» ոչ թէ Սեպտեմբերի 27ն էր, այլ Նոյեմբերի 9-ին դիմադրութեան դադարեցման որոշումը: Սեպտեմբերի 27ին սկսուել է պատերազմը, ոչ թե աղէտը: Աղէտ են` ցեղասպանութիւնը, երկրաշարժը` բոլոր այն դէպքերը երբ մարդը կրաւորական զոհի դիրքում է յայտնւում: Երբ մարդը պայքարում է, կռւում է դա աղէտ չէ, որովհետեւ կռուողը սուպյեքթ է, եւ կռուողի ճակատագիրն իր ձեռքում է: Երբ կռուողը…

1973ին, Խորհրդային Միութեան ֆութպոլի ախոյեանութեան «Արարատ»-«Տինամօ Քիեւ» աւարտական խաղի նախօրեակին, գծանկար մը կար Արարատ լերան խորքով եւ մօտաւորապէս հետեւեալ մակագրութեամբ. «Արարատցիք, թէ Արարատից մի քայլ իջնէք ցած, ձեզ չի ների ոչ հայ ազգը, ոչ Մասիսը, ոչ էլ Աստուած»: Արարատի պատմական յաղթանակէն յետոյ, նոյն գծանկարին մակագրութիւնը փոխուած էր. «Արարատցիք, Արարատից չիջաք ցած, ձեզ կ՛ողջունէ ե՛ւ հայ…

Հայրենիքի վերանկախացման տարեդարձին առիթով երբ փորձենք տեսադաշտի մէջ բերել  Հայաստանի պարզած քաղաքական կեանքը, ինչպիսի՛ պրիսմակէ եւ ո՛ր անկիւնէ ալ դիտենք, մեր աչքին պիտի պարզուի անմխիթար պատկեր մը, եւ պիտի ըլլանք ականջալուր` վտանգներու մասին: Կայ շուար ու քաղաքական յստակ ու ազգային կողմնացոյցէ զուրկ իշխանութիւն  մը, որ 44-օրեայ պատերազմի ամօթալի պարտութենէն, ապա նաեւ, ապիկարութեան իբրեւ հետեւանք, Արցախի…

Կ’ըսենք ՍՓԻՒՌՔ. ինքնագոհական անուանում մը, որ կը փոխարինէ նուաստացուցիչ համարուող «գաղթական»-ը եւ       «գաղթականութիւն»-ը, ստեղծելով այն տպաւորութինը, որ ան  միութիւն եւ նկարագիր ունեցող ընկերամշակութային, աշխարհագրական, ազգագրական եւ քաղաքական իւրայատուկ կացութիւն մըն է: Հաճելի չէ ըսել գաղթականութիւն ենք, ներկայանալ որպէս գաղթական, մանաւանդ երբ յաջողութիւն եւ յառաջդիմութիւն կը համարենք համարկուած ըլլալ տարբեր եւ նոր հաւաքականութեան մը մէջ: Հասարակաց ի՞նչ ունին…

Որպէս հայ, պատմութիւնը մեր ուսերուն դրած է բեռ մը եւ խիղճին մէջ՝ առաքելութիւն մը: Մենք զաւակներն ենք այն ժողովուրդին, որ ենթարկուեցաւ ժամանակակից դարաշրջանի զանգուածային ոչնչացման ամենահամակարգուած գործողութիւններէն մէկուն՝ ցեղասպանութեան: Հայոց ցեղասպանութիւնը մարդկութեան դէմ մեծագոյն դաժանութեամբ գործադրուած յանցագործութիւն էր․ ան նաեւ ազգի եւ մշակոյթ ջնջման փորձ էր, հայոց պատմական բնօրրանի զաւթում եւ հայրենազրկում: Ցեղասպանութիւնը վերապրած մեր…

Երբ մարդիկ խորհրդանիշներուն հետ կը խաղան, կը խաղան նաեւ յիշողութեան հետ, պատմութեան հետ: Ու պէտք չէ զարմանալ, երբ պատմութեան հետ խաղալը խիստ վտանգաւոր հետեւանքներ ունենայ… Վերջերս Միացեալ Նահանգներու մէջ, Թրամփի վարչակազմը ազգային այգիներու ծառայութեան (National Parks Service) հրահանգած է՝ ստրկութեան մասին լուսանկարչական ցուցանակները (ներառեալ 1863ի «Խարազանուած մէջք»ի խորհրդանշական լուսանկարը) բազմաթիւ վայրերէ հանել՝ պատմութիւնը «վերականգնելու» ու…

Ինչպէս բոլոր հանրութիւններու պարագային, Ռիչմընտի հայկական փոքրաթիւ գաղութն ալ բաժնուած է իրարմէ տարբեր տեսլականներով եւ գաղափարներով գործող խմբաւորումներու ու ենթակառոյցներու, որոնք կառչած կը մնան իրենց համոզումներուն ու տեսլականներուն, ազգային կեանքի զանազան բնագաւառներուն ու խաչմերուկներուն, շարունակելով իրենց գոյութեան պայքարը եւ գործելակերպը։ Գաղութին հին հայերը մեծ մասամբ բոլորուած են ազգային միակ կառոյցին՝ Հայ եկեղեցւոյ շուրջ եւ անտագնապ՝…

Հայաստանի վարչապետը յայտարարութիւններ կ’ընէ, եւ զինք լսող ողջախոհ հայը եւ հայու բարեկամը շուարումի կը մատնէ: Ան  յայտարարեց, որ Հայոց Ցեղասպանութեան ճանաչումները ո՛չ մէկ շահ բերած են Հայաստանի: Չէ ըսած, որ ի՞նչ վնաս բերած են: Եթէ ըսէր, կը հասկնայինք ազգի շահ-վնասի ըմբռնումը: Հայաստանի Քաղաքական Շահը միթէ ընդհանրապէս հայ Ժողովուրդի շահի եւ վնասի ըմբռնումէն տարբե՞ր է: Այդ…

1920 թուականի Օգոստոսի 10-ը հայ ժողովրդի նորագոյն պատմութեան մէջ դաջուել է որպէս յաղթանակի եւ ողբերգութեան, իրաւական յաղթանակի եւ դառը հիասթափութեան միաձուլուած խորհրդանիշ։ Այդ օրը Փարիզի Սեւր արուարձանի յախճապակու հանրայայտ գործարանի ցուցասրահում ստորագրուեց մի պայմանագիր, որը պէտք է վերջակէտ դնէր Առաջին համաշխարհային պատերազմին Մերձաւոր Արեւելքում եւ իրաւականօրէն ձեւակերպէր Օսմանեան կայսրութեան տրոհումը։ Հայերի համար, սակայն, դա աւելին…

Սուրիոյ, Լիբանանի, Իրաքի եւ ընդհանրապէս տարածաշրջանի հայկական համայնքները, որոնք Ցեղասպանութենէն ետք դարձած էին վերապրումի կենսունակ կեդրոններ, այսօր կը գտնուին գոյութենական ճակատագրական վտանգի տակ: Պետական կառոյցներու փլուզումը, ժողովրդագրական նահանջը եւ Թուրքիոյ ընդարձակուող ազդեցութիւնը ստեղծած են անկայուն միջավայր մը, ուր հայկական ներկայութիւնը կը դառնայ աւելի խոցելի: Հալէպի վրայ Թուրքիոյ անուղղակի վերահսկողութիւնը փոխած է շրջանի քաղաքական եւ անվտանգութեան…