Ազգը՝ որ ի Հայաստան, բազմանուն Սփիւռք(ներ), նոր, հին, պատմական, Ռուսիա, Թուրքիա, նաեւ «մնացորդացի թաքուն հայեր», Մուշ, Վան, Կիլիկիա եւ ամենուրեք, ՀԱՅ ԱԶԳ, որուն համար քաղաքական միամտութեամբ ըսին. «համաշխարհային», ազգ՝ որ աշխարհագրական սահմաններ չունի, այսինքն ան անորոշ տեսութիւն մըն է:  Հանրապետութեան եւ Սփիւռք(ներ)ի բազմանուն, տեւաբար բազմացող եւ բազմաթիւ  «առաջնորդութիւն»ներուն համար, ՀԱ3 ԱԶԳը որպէս ամբողջ, հեռանկարային եւ…

Ամէն բանի մասին կը գրուի եւ կը խօսուի, բեմերը, լրատուամիջոցները  եւ ժողովները բազում են, խօսող-գրողներ ալ ալ բազում են: Դեռ ոչ ոք կազմեց ցուցակը մեր բազմանուն եւ բազմագոյն, հին,  նոր եւ աճող բաժանումներուն, անոնք ըլլան Հայաստանի Հանրապետութեան մէջ թէ անկէ դուրս՝ Սփիւռքի: Կարծէք  կոտորակումները  բնական են, չեն անհանգստացներ, բարիք են: Թէեւ միշտ ցանկութիւն է «միութիւն»-ը,…

Կը հարցնէք` սա անշահեկան հարցո՞ւմ է, թէ՞ ուրացումի յոյժ վտանգայարոյց կարգախօս-շարժառիթ, որ իր կարգին արտաքին աշխարհին ալ կրնայ խենթացնել եւ ծպտուած է ազգային անարժանապատուութեամբ ապրողի մը` իրեն իրապաշտութեան մունետիկ երեւակայողի ուղեղին մէջ: Արդարեւ «Աշխատասիրութիւնը ձեր ուղեղին մէջ է», ատենին յայտարարած է երկրին վարչապետը: Սա բարբաջանքը ցկնողին ուղեղին «տեղը» յայտնաբերողներուն` շատ բարեւ: Կ՛անցնիմ: Եւ քանի դեռ…

Ար­ցա­խեան 44-օ­րեայ պա­տե­րազ­մէն ետք սկսած է շրջա­գա­յիլ տե­սա­կէտ մը, որ սփիւռ­քա­հա­յե­րը` «ճիշդ չէ որ խօ­սին ­Հա­յաս­տա­նի քա­ղա­քա­կա­նու­թեան մա­սին, քա­նի որ չեն ապ­րիր ­Հա­յաս­տա­նի մէջ, իսկ կա­ռա­վա­րու­թիւ­նը ընտ­րուած է ժո­ղո­վուր­դի կող­մէ»։ Ան­շուշտ հան­րա­պե­տու­թեան մէջ յար­գե­լի է թէ՛ քա­ղա­քա­ցիի քո­ւէն, թէ՛ տար­բեր գա­ղա­փար­նե­րու ար­տա­յայ­տու­մը։­Զար­մա­նա­լի է սա­կայն, որ այդ­պի­սի միտ­քեր չկա­յին «­Թաւ­շեայ յե­ղա­փո­խու­թե­նէն» ա­ռաջ, թէեւ սփիւռ­քի հա­յե­րը շատ…

Մտածե՛լ վաղորդայններու մասին, նայի՛լ մաշեցնող վէճերէ եւ պայքարներէ անդին: Այս ազգային քաղաքական իրաւ միտքի մեկնակէտ է, ո՛չ ամկարարութիւն է, ո՛չ երեւիլիապաշտութիւն,   այլ՝ իրատեսութիւն:Կ’ըսուի փանթուրանիզմ, փանթիւրքիզմ: Այս բառերը պարզապէս կը նշանակեն թրքական ծաւալապաշտութիւն, որ թուրք մտաւորական Զիա Կոքալփի (1875-1924) կողմէ բանաձեւուած է, եւ կը միտի թրքախօս ժողովուրդները  միացնել մէկ պետութեան մէջ՝ Վոսփորէն Պայքալ, ցեղապաշտութիւն՝ որ կը…

Տասնեակ տարիներ պետականութիւն կառուցելու մեր ճիգին մէջ կայ հայու ճակատագիրին խռովքը, որ ծանր նստած է քաղաքական մեր միտքերուն մէջ։ Այսօր, դարձեալ գերիշխան Հայաստանի մը գոյութիւնը եւ գոյատեւումը ապահովելու պատմական հրամայականն է որ կը ներկայանայ իբրեւ հայութեան ներկայ քաղաքական մարտահրաւէրը։ Պահը անկիւնադարձային է եւ հնարաւորութիւն կու տայ դէպի պետականութիւն ուղղուելու եւ հոն հաստատուելու։    Առանց  անտեսելու…

«Ազգի մը դատողութիւնը կազմուած կ’ըլլայ այն պահէն սկսեալ երբ ան կրնայ ինքզինք դատել: Բայց այս առանձնաշնորհոհումը  ձեռք կը բերուի շատ ուշ»:ԿէՕԹէ, գերմանացի գրող Ո՞վ ինչպէ՞ս կրնայ իրատեսական գնահատումը ընել հայկական ՍՓԻՒՌՔի ընկերային, քաղաքական, մշակութային եւ տնտեսական կարողականութեան:   Այդ փորձը  երբեւիցէ  եղա՞ծ է :Գնահատել կը նշանակէ դատել եւ ընտրել,  ճանչնալ, գործելու համար:ՍՓԻՒՌՔ գլխուն տակ գտնուող մարդոց…

Երբ կը խօսուի Ցեղասպանութեան մասին, պէտք է գիտնալ, որ պատմութեան հետազoտողներ ուզած են զանազանութիւն դնել Հայոց ցեղասպանութեան եւ Հրէական ողջակիզման միջեւ: (Ողջակիզում` Holocaust – հին յունական բառ մը, որ կը նշանակէ կրակի յանձնել): Տարիներու ընթացքին շատեր ուզած են բաղդատել այս երկու ցեղասպանութիւնները, որոնք տեղի ունեցած են Ա. եւ Բ. Համաշխարհային պատերազմներուն: Առաջին կարգին, երկուքն ալ…

Հայկական յիշողութեան եւ պատմական գիտակցութեան դաշտին մէջ քիչ ջանքեր կը փայլին այնքան յամառութեամբ, ամբողջականութեամբ եւ յուզական արձագանգով, որքան «Յուշամատեան»ը: 2010-2011 թուականներու սահմաններուն որպէս յիշողութեան վերականգնման նախագիծ ծնած «Յուշամատեան»ը թերեւս դառնար պարզապէս թուային արխիւ մը, սակայն ան ինքզինք հաստատեց որպէս մշակութային հոգատարութեան կենդանի գործողութիւն, վերականգնումի քրտնաջան աշխատանք եւ վկայութիւն մը, թէ ինչերու կարելի է հասնիլ, երբ…