Հայկական սփիւռքը պատմութեան ընթացքին եղած է տոկունութեան, մշակութային պահպանման եւ ազգային պայքարի հիմնական կռուանը։ Հայոց Ցեղասպանութենէն վերապրողներով գաղութներու վերակառուցումէն մինչեւ Հայաստանի անկախութեան պաշտպանութիւնը, սփիւռքը անփոխարինելի դեր խաղցած է հայկական ինքնութեան պահպանման մէջ։ Սակայն, վերջին տարիներուն ակնյայտ դարձած է որ սփիւռքը կը կորսնցնէ իր փայլքը, արդիւնաւէտութիւնը։ Առանց հզօր, միասնական եւ նպատակասլաց սփիւռքի, Հայաստանը եւ ամբողջ հայութիւնը…

Վերջին տարիներուն, սփիւռքի կառոյցներու եւ ղեկավարութեան հարցը դարձած է աճող եւ մտահոգիչ երեւոյթ մը։ Ապագան մշուշոտ է, իսկ ներկայ վիճակը՝ յուսախաբեցնող։ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. Կաթողիկոսի բնորոշումով՝ «Կը գտնուինք անդունդի եզրին: Համապատասխան դիրքորոշումներ պէտք է որդեգրենք՝ հեռու ամէն տեսակ անիրատես մօտեցումէ ու մակերեսային դատողութենէ:»(1) Ժամանակն է կարկինը աւելի լայն բանալու եւ արմատական հարցերու մասին…

«Պայքարը եւ ըմբոստութիւնը միշտ ունին որոշ չափով յոյս, մինչ յուսահատութիւնը համր է»: (Շարլ Պոտլէր, ֆրանսացի բանաստեղծ, Ի դար) Խորագրի չորս բառերու իւրաքանչիւրին տակ ի՞նչ կրնանք դնել, որ մենք մեզ հասկնանք, զիրար հասկնանք, մեզ հասկնան: Ո՞վ կրնայ ճիշդ սահմանում տալ ՀԱՅ անուան տակ յայտնուող մարդուն եւ մարդոց: Ո՞ւր են անոնք: Ինչպէ՞ս կը զանազանուին մոլորակի ութը կամ տասը…

ՆԵՐԱԾՈՒԹԻՒՆ Սփիւռք-Հայրենիք յարաբերութիւններու հարցը կը մնայ հայ ժողովուրդի արդի պատմութեան ամենէն բարդ եւ վիճայարոյց խնդիրներէն մէկը: Հայաստանի Հանրապետութեան անկախացումէն ետք ձեւաւորուած նոր իրավիճակը, հայկական երրորդ հանրապետութեան զարգացման առանձնայատկութիւնները եւ Սփիւռքի ներքին փոխակերպումները կը պահանջեն Սփիւռք-Հայրենիք յարաբերութիւններու նորովի համակարգում եւ ռազմավարական հայեցակարգի մշակում: Այս հայեցակարգը պէտք է համապատասխանէ ժամանակակից մարտահրաւէրներուն, հաշուի առնէ համաշխարհային զարգացումները եւ ուղղուած…

1 Երէկուայ թատերականցուած կրքերը, ինչպէս նաեւ հայկական համացանցի արեւմտամէտ-ռուսամէտ կրկէսը մի կողմ թողած, իրականութիւնն այն է, որ Ուքրաինական պատերազմը վաղուց սպառել է իրեն, եւ մտել փակուղի: Սրա մասին նոր չեմ գրում, դեռ անցած տարուանից ասում եմ, մի առանձին հաղորդում եմ նաև տեսագրել ժամանակին, դրա համար հիմա էլ արխային կրկնում եմ: Ոչ Ռուսաստանը, ոչ Ուքրաինան (դեռ…

Ատրպէճանցիները շատ են սիրում խօսել այսպես կոչուած «ԽՈՋԱԼՈՒԻ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹԵԱՆ» մասին՝ հասկանալի նպատակներով, որոնք կարիք չունեն մանրամասնուելու: Այս կապակցութեամբ, սակայն, միայն ցաւել կարելի է, որ հայերից ոմանք, – բաւարար չափով տեղեկացուած չլինելով իրադարձությունների մասին, – ելնելով «իրենք մեզ են կոտորել, մենք էլ պատասխանել ենք» մարդկայնօրէն գուցէ եւ հասկանալի, սակայն պարզունակ թէզից, եւ յատկապէս – ձգտելով իբր…

Պատերազմի շուքին տակ քաղաքներու փոփոխութիւնը յաճախ կը բացայայտէ աւելի խոր ռազմավարական նպատակներ: Արցախը, որ երկար տարիներ քաղաքական եւ ինքնորոշման պայքարի մէջ էր, ցայտուն օրինակ մըն է, թէ ինչպէս քաղաքաշինութիւնն ու ճարտարապետութիւնը կրնան օգտագործուիլ իբրեւ զէնք: 2020-ի արցախեան պատերազմէն ետք, Արցախի բնապատկերը փոխուած է ոչ միայն պատերազմի աւերներէն, այլ նաեւ` Ազրպէյճանի դիտումնաւոր եւ մտածուած ճարտարապետական ռազմավարութենէն:…

Արթիւր Դաւթեան Ոսկէ Մետալակիր Գերմանիոյ Քոթպոս քաղաքին մէջ շարունակուող մարմնամարզի աշխարհի ախոյեանութեան մրցումներուն, Արթիւր Դաւթեանը յենացատկի աւարտականին 14․9 կէտով դարձաւ աշխարհի ախոյեանութեան առաջին փուլի ոսկէ մետալակիր։

ՄԱՍ 2. ԻՆԵՐՑԻԱՅԻ ՀԵՏԵՒԱՆՔՆԵՐԸ ՆԵՐԱԾՈՒԹԻՒՆ. Նախորդ գրառման մէջ անդրադարձած էի իներցիայի երեւոյթին եւ նշած, որ (բառացիօրէն կը մէջբերեմ) « իներցիան կը հանդիսանայ սփիւռքի վերակազմակերպման եւ հասարակաց տեսլականներու շուրջ համախմբման գաղափարին խոչընդոտ հանդիսացող առանցքային եւ վճռական գործօնը, մարմնաւորելով բարդ, հոգեբանական եւ ընկերային գործընթացքներ, որոնք կը ստեղծեն փոփոխութեան հանդէպ դժկամութեան եւ անվստահութեան մթնոլորտ, սկսեալ անհատական մակարդակէն մինչեւ…

Տեսանելի ապագայի վերջին գրառումս։ Հայ հանրութիւնն ու քաղաքական էլիտաների մեծ մասն այսպէս էլ չգիտակցեց, թէ ինչ բացառիկ ռազմավարական նշանակութիւն ունէր Արցախը Հայաստանի Հանրապետութեան համար։ Արցախը Հայաստանի Հանրապետութեան համար, ներկայի եւ ապագայի կենսունակութեան, ինչպէս նաեւ հայկական պետականութիւնը տարածաշրջանում մշտապէս ինքնատիպ ու ուրոյն աշխարհաքաղաքական գործօն պահելու եւ զարգացնելու առանձնայատուկ կոմպոնենտ-բաղադրիչ էր։ Միջազգային յարաբերութիւններում մնան սուպեր-տարածքները փոքր պետութիւնների…