Հռոմէն առաջ, Բաբելոնի օրերուն ալ, կար երկիր՝ Նայիրի կամ Հայաստան, Արմենիա: Աստուածաշունչը Նոյեան Տապանը հոն բերած է, Արարատի վրայ, ան հոն տնկած է խաղողի այգի: Հոն ապրող ժողովուրդը կը կոչուէր Հայ կամ Արմէն: Կը սիրենք ըսել նաեւ Նայիրիցի:  Պատմաբանները թող որոշեն: Այդ երկիրը եւ ժողովուրդը ունեցած են պատմութիւն, ընդգրկուած են յունահռոմէական քրիստոնեայ համաստեղութեան եւ մշակոյթին մէջ:…

ԱՄՆ-ն կրկին ներգրաւուում է Հայաստան-Ատրպէյճան կարգաւորման գործընթացում, ինչը միանշանակ դրական իրադարձութիւն է։ Նախագահ Թրամփի Անվտանգութեան հարցերով խորհրդական Մայքլ Ուոլցը յայտարարում է, որ Հարաւային Կովկասում հակամարտութիւնը պէտք է աւարտուի։ Նա այսօր զանգել է Պաքու եւ խօսել նախագահ Իլհամ Ալիեւի օգնական Հաճիեւի հետ։ Ամերիկացի բարձրաստիճան պաշտօնեայի այսօրուայ զանգը տեղի է ունեցել Ատրպէյճանի…

Շուրջ երկու տասնեակ ամերիկացի քրիստոնեայ առաջնորդներ նամակ են յղել նախագահ Տոնալտ Թրամփին՝ կոչ անելով վճռական քայլեր ձեռնարկել եւ ազատել 24 քրիստոնեայ գերիներին։ Վերջիններիս թւում է Արցախի նախկին պետնախարար Ռուբէն Վարդանեանը, որն արդէն 23 օր է՝ հացադուլ է պահում եւ գտնւում է առողջական ծանր վիճակում։ ՍիվիլՆէթի քաղաքական մեկնաբան Էրիկ Յակոբեանը կարծում…

Հայոց ցեղասպանութեան մասին շատ գիրքեր հրատարակուեցան ու բազմաթիւ հարցազրոյցներ տեղի ունեցան, եւ Համաշխարհային Բ. պատերազմէն ետք` Միացեալ ազգերու ծագումով, անոր տրուեցաւ Ցեղասպանութիւն (Genocide) անուանումը: Ի՞նչ կը նշանակէ ցեղասպանութիւն: Նախ եւ առաջ մեկնինք այն սկզբունքէն, որ Ցեղասպանութիւնը չէր կրնար առանց նախապատրաստութեան տեղի ունենալ: Երբ Ցեղասպանութիւնը կը սերտուի եւ կը փաստուի, ի…

1 Երէկուայ թատերականցուած կրքերը, ինչպէս նաեւ հայկական համացանցի արեւմտամէտ-ռուսամէտ կրկէսը մի կողմ թողած, իրականութիւնն այն է, որ Ուքրաինական պատերազմը վաղուց սպառել է իրեն, եւ մտել փակուղի: Սրա մասին նոր չեմ գրում, դեռ անցած տարուանից ասում եմ, մի առանձին հաղորդում եմ նաև տեսագրել ժամանակին, դրա համար հիմա էլ արխային կրկնում եմ:…

Ատրպէճանցիները շատ են սիրում խօսել այսպես կոչուած «ԽՈՋԱԼՈՒԻ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹԵԱՆ» մասին՝ հասկանալի նպատակներով, որոնք կարիք չունեն մանրամասնուելու: Այս կապակցութեամբ, սակայն, միայն ցաւել կարելի է, որ հայերից ոմանք, – բաւարար չափով տեղեկացուած չլինելով իրադարձությունների մասին, – ելնելով «իրենք մեզ են կոտորել, մենք էլ պատասխանել ենք» մարդկայնօրէն գուցէ եւ հասկանալի, սակայն պարզունակ թէզից,…

Պատերազմի շուքին տակ քաղաքներու փոփոխութիւնը յաճախ կը բացայայտէ աւելի խոր ռազմավարական նպատակներ: Արցախը, որ երկար տարիներ քաղաքական եւ ինքնորոշման պայքարի մէջ էր, ցայտուն օրինակ մըն է, թէ ինչպէս քաղաքաշինութիւնն ու ճարտարապետութիւնը կրնան օգտագործուիլ իբրեւ զէնք: 2020-ի արցախեան պատերազմէն ետք, Արցախի բնապատկերը փոխուած է ոչ միայն պատերազմի աւերներէն, այլ նաեւ` Ազրպէյճանի…

Տեսանելի ապագայի վերջին գրառումս։ Հայ հանրութիւնն ու քաղաքական էլիտաների մեծ մասն այսպէս էլ չգիտակցեց, թէ ինչ բացառիկ ռազմավարական նշանակութիւն ունէր Արցախը Հայաստանի Հանրապետութեան համար։ Արցախը Հայաստանի Հանրապետութեան համար, ներկայի եւ ապագայի կենսունակութեան, ինչպէս նաեւ հայկական պետականութիւնը տարածաշրջանում մշտապէս ինքնատիպ ու ուրոյն աշխարհաքաղաքական գործօն պահելու եւ զարգացնելու առանձնայատուկ կոմպոնենտ-բաղադրիչ էր։ Միջազգային…

Փետրուարի 14-ին Երեւանում տեղի էր ունեցել «44. Պարտություն» գրքի շնորհանդէսը, որի ընթացքում հեղինակներից մէկը՝ Կարէն Յարութիւնեանն, ասել էր. «Պատերազմի երկու բաղադրիչ պէտք է առանձնացնել՝ ռազմական եւ քաղաքական։ Այս պատերազմը նախ եւ առաջ քաղաքական պարտութիւն էր։ Մենք այս գրքում բաւականին մանրամասն վերլուծում ենք ռազմական բաղադրիչը, սակայն նախ եւ առաջ գործ ունենք դիւանագիտական,…

1960-ական թուականներու կէսերէն սկսեալ, Սփիւռքի մէջ քաղաքական զօրաշարժն ու Հայ Դատի պայքարը, որ առաջ տարուեցաւ առանց ոչ մէկ պետական զօրակցութեան անհրաժեշտութեան, առանց ոչ մէկ «հզօր պետականութեան» կամ «պետականամէտութեան» հոգեմտաւոր բարդոյթի կաշկանդումի, յաջողեցաւ լռութեան դատապարտուած եւ «մոռցուած» Հայոց Ցեղասպանութիւնը բերել միջազգային օրակարգ եւ արձանագրել անոր ճանաչումի առաջին, թէկուզ եւ անխուսափելիօրէն սահմանափակ,…