Արագացած ժամանակը կրնա՞յ ընել այնպէս, որ Երրորդ Համաշխարհայինի ուրուականը դառնայ իրականութիւն: Այսօր ան հեռատեսիլէն դիտուած հէքիաթի նմանող սպառնալի՞ք է, վախի ռազմավարութի՞ւն: Առաջինը եւ Երկրորդը դեռ չեն մոռցուած: Երրորդէն ետք, ինչպէս ըսած է Այնշթայն, ողջ մնացողները, եթէ ըլլան, պիտի վերադառնան քարերով եւ բիրերով կռուող նախամարդու վիճակին: Աշխարհի ութը կամ տասը միլիառ բնակիչները չեմ գիտեր թէ…

Մեր գոյութիւնը շարունակելու հետ կապուած փրոպլէմի լուծումների փնտռտուքը առաջին հերթին պահանջում է գնահատել մեր երկար ու ձիգ պատմութիւնը, որի ընթացքում, մանաւանդ վերջին հազարամեակի ընթացքում մշտապես եղել ենք լինելու ու չլինելու արանքում ինչ որ տեղ։ Նման գնահատականի կարեւորութիւնը պայմանաւորուած է նրանով, որ մեր անկախութեան շրջանի տկարամիտ, անպատասխանատու ու խորապէս տգէտ արտաքին…

Աշխարհը կը գտնուի տեղեկատուական արհեստագիտութեան արագընթաց յառաջդիմութեան մէջ եւ այս նոր իրականութեան մէջ ամէնամեծ մարտահրաւէրներէն մէկը ճշմարտութեան ու կեղծիքի զատորոշումն է։ Տեղեկատուական պատերազմները, քարոզչական մեքենաները եւ կողմնակալ լրահոսը կը ձեւաւորեն զանգուածային գիտակցութիւնը, յաճախ թիրախաւորելով հասարակութեան այն շերտերը, որոնք չեն մշակած քննադատական եւ վերլուծողական մտածելակերպ։ Մտաւորականները, ի տարբերութիւն բազմութեան, ունին խոր…

Ժամանակն է անգամ մը եւս անդրադառնալու, որ դրամատիրութիւնը շահագործման երեւոյթէն անդին անցած է եւ այսօր կը ներկայանայ իր վայրագ բնաջնջման նկարագիրով։ Ժամանակակից գաղութատիրութիւնը այլեւս չի տիրեր կամ շահագործեր բնիկ ժողովուրդը, այլ պարզապէս կը բնաջնջէ եւ նոր ու աւելի վայրագ պատկերը ցոյց կու տայ շահագործման երեւոյթին։ Գաղութատիրութեան հիմնական նպատակը բնիկ ժողովուրդը…

Եթէ մանկութիւնը կարեւոր նշանակութիւն ունի մարդու զարգացման համար, քանի որ այն ուղեղի արագ աճի եւ զարգացման շրջան է, որտեղ հիմնական հմտութիւնները` ճանաչողական, ընկերային (սոցիալական), զգացմունքային եւ ֆիզիքական կարողութիւնները կազմւում են էապէս ձեւաւորելով անձի ապագայ ուսումնառութիւնը, վարքը եւ որպէս մեծահասակի ընդհանուր բարեկեցութիւնը` դեռահասութիւնն անկասկած արագ փոփոխութիւնների եւ անձի զարգացման համար ճգնաժամային…

Թմրութեան տեսակ մը կայ, երբ մարդ որեւէ բան ընելու ցանկութիւն ու կամք չունենար այլեւս: Նման թմրութեան պարագային, թէկուզ սպանես զինք, մարդը տեղէն չուզէր շարժիլ: Ան այնպիսի անասնական կշտացած-յագեցած վիճակի մը մէջ է, որ կեանքէն որեւէ բան փափաքելու հակում չունի այլեւս: Չունի նպատակ, կամք եւ տենչ, ան ոչինչ կ’ընէ, պարզապէս պառկած…

Մենք լացի միջոցով կ’արդարացնենք մեզ ու մեր բախտը Աշխարհի մէջ երջանիկ ժողովուրդ կա՞յ: Կա՞յ այնպիսի ժողովուրդ մը, ազգ մը, որ գոհ է իր բախտէն, նաեւ՝ իր պատմական ոչ-բարդ, թեթեւ անցեալէն: Հազիւ թէ: Ի հարկէ կան ժողովուրդներ, որ աւելի դժբախտ են, քան միւսները: Կան ժողովուրդներ, որ ներկայիս աւելի խաղաղ ու հանգիստ…

Թուայնացած հաղորդակցութեան այս դարաշրջանին, ընկերային ցանցերը միահիւսուած են մեր առօրեային հետ: Facebook-ի, Instagram-ի, X-ի եւ TikTok-ի նման հարթակներ ակնթարթային արագութեամբ մեզ կ՛առաջնորդեն դէպի լուրերու, նորութիւններու աշխարհը, կ՛իրազեկեն, կը զուարճացնեն ու կը ստեղծեն նոր բարեկամութիւններ: Սակայն, ժամանակակից արհեստագիտութեան եւ կապի ճամբով ապահովուած դիւրութիւններուն եւ հասանելիութեան երեւոյթին զուգահեռ կը զարգանայ այլ մտահոգութիւն…

Պետական մտածողութիւնը համարեայ հիմնայատակ քանդուել է մեր մէջ։ Պատճառները տարբեր են՝ 1․ Դարերի ընթացքում կառավարական վերնախաւերի պարբերական վերացում սպանութիւնների միջոցով։ 2․ Դաշինքներ կազմելու նպատակով միջպետական ամուսնութիւնների միջոցով վերնախաւի նոր սերնդի օտարում սեփական պետութիւնից։ 3․ Կրօնական վերնախաւի գլոբալիզացման պատճառով այդ խաւի մօտ պետական մտածողութեան անկում։ 4․ Ռազմական վերնախաւի մօտ սպառողական մտածողութեան…

Ա) Նորութիւն մը չըլլար, եթէ ըսեմ թէ հայերէն ընթերցողներու թիւը ահաւոր վայրէջք արձանագրած է հետեւեալ պատճառներով.  – Տարիքի պատճառած դժուարութիւններ, ինչպէս՝ տեսողութեան վատթարացում։  – Նոր սերունդին մօտ անտարբերութիւն առհասարակ ընթերցանութեան նկատմամբ եւ յատկապէս՝ հայկական նիւթերու մասին երկարապատում յօդուածներու։ Բ) Յարգելի հայագիր յօդուածագիրներ, ես ալ ներառեալ, մենք կը կարծենք, նոյնիսկ հաւատացած…