Այսօր պատմութիւնը կը յիշեցնէ, երբ Սփիւռքահայ կեանքէն ներս տասնամեակներ շարունակ հայութեան շարքերը պառակտող ու մաշեցնող հարց էր Էջմիածնական եւ Անթիլիասական թեմերու անմիաբանութիւնը: Հպանցիկ ակնարկ մը նետելով յիշենք, 20-դ դարու թրքական աննախադէպ սպանդի հետեւանքով Սուրիոյ եւ Լիբանանի մէջ հաստատուսծ Արեւմտահայութեան փրկուած բեկորներ, Անթիլիասի մէջ վերականգնեցին Կիլիկիոյ կամ Սիսի կաթողիկոսութիւնը: Այդ տարիներուն…

Ի՞նչ  կը մնայ ժողովուրդէն, երբ կ՛այլափոխեն անոր պատմութիւնը: Այսօր  մենք կը  գտնուինք  աշխարհաքաղաքական վտանգաւոր խաչմերուկի մը առջեւ:  Շուռ տուած  են  մեր ազգային արժէքները եւ աւանդութիւնները: Նոր  հնչեղութեամբ  կը հալածեն  մեր  գոյութիւնը: Թուրք-ազերիական առանցքը «Խաղաղութեան   ճանապարհ»  պիտակին տակ մահաքունի կ՛ենթարկէ  ստուերներու տակ  խարխափող Հայաստանը:  Գրաւոր եւ անգիր պայմաններով  աստիճանաբար կը  սեղմեն…

Մեր թաղը ցերեկով շատ կենսունակ էր: Պուրճ Համուտի սիրտը գրաւող այս հայահոծ թաղը մնայուն եռուզեռի մէջ էր ցերեկը. ինքնաշարժերու աղմուկ, դպրոցի զանգ, փերեզակներու բարձրաձայն կանչ, բանջարեղէն վաճառող խանութպաններու հրաւէր ու յատկապէս հեծանիւով հաց վաճառողի զանգակն ու անոր թարմ հացին բուրմունքը: Դեռ կային եռուզեռի համեմունքներէն՝ պատշգամներէն տանտիկիններու անվերջ պատմութիւնները. մինչ մէկը…

Ազգովին կանգնած այսօր­ուան աշխարհաքաղաքա­կան պայթիւնավտանգ մար­տահրաւէրներուն առջեւ, երբ Հայաստան բոլոր կող­մերէն կը գտնուի տարատե­սակ սպառնալիքներու տակ՝ քաղաքական, տնտեսական եւ ընդհանրապէս սահմա­նային անվտանգութեան ա­ռումով, ատենէ մը ի վեր կը պարզուի աւելի խոր, գուցէ նոյնիսկ աւելի կործանարար վտանգ մը՝ հայ ժողովուր­դին անմիաբանութիւնը։ Ան կը դրսեւորուի ոչ միայն Հայաստանի ներքաղաքական ու ընկերային-հասարակական կեանքին…

Գիտենք, որ լեզու մը ողջ է, եւ կը մնայ, եթէ զայն խօսողներ ըլլան, կամ՝ կան: Սակայն կրկնութեան գնով օրինակ վերցնելով, կրնանք հաստատել, թէ լատիներէն գիտցողներ շատ կան, սակայն լատիներէնը մեռած լեզու է: Խօսող չունի: Իսկ ասոր հակառակը, հրեաները վերստեղծեցին իրենց մեռեալ լեզուն, այն լեզուն՝ որ նոյնիսկ չէին գիտեր թէ ինչպէ՞ս…

Հայաստանի Հանրապետութեան հեռատեսիլը, Հ1ը, «ՀԱՅԻ ՀԵՏՔԸ» կոչուած իմաստուն հաղորդում մը  ունի: Միշտ ես ինծի հարց տուած եմ, որ «հետք»ը կը վկայէ կեանքի՞ եւ ներկայի՞ մասին, թէ՝ կորուստի եւ մահուան: Հետքը մարդոց եւ անոնց արարումներուն, որոնք  բարի կամ վատ դրոշմ կ’ըլլան:Այսօր համացանցը ահազանգեց:Հայ Բագրատունիներու  պետութեան մայրաքաղաքն էր Անին, ունէր հազար ու…

Լեզուապահպանումի նիւթը՝ մանաւանդ արեւմտահայերէնի վտանգուած ըլլալը, ինչպէս ներկայացուեցաւ ամփոփ ձեւով՝ անցեալ երկու յօդուածներուն մէջ, լուրջ, մտահոգիչ, եւ պատասխանատու հարց է: Այլասերելու եւ մէկ մշակոյթի ծառայելու մարտահրաւէրները անողորմ են եւ ճնշիչ, մանաւանդ փոքր գաղութներու համար, որոնց յաջորդական սերունդները կը ծնին եւ կը մեծնան օտար ափերու մէջ: Կեդրոնանաք մեր գաղութներուն վրայ եւ…

Տեսաբան ըլլալու կարիք չկայ տեսնելու համար, որ ութսուն տարիէ վեր հոլովուող երրորդ համաշխարհայինը ենթադրութիւն չէ, ան սկսած է: Բեմը զբօսավայր  դարձած լրատուամիջոցները եւ զուարճութեան անդուռ համացանցը  չեն միայն: Հանդիսատես ենք, մեծ ու պզտիկ, ներքաշուած ենք պատերազմի մէջ: Աշխարհի քարտէսին առջեւ կանգնինք եւ նշենք այն երկիրները, ուր արդիական զէնքերով կռիւներ կը…

Հայ առաքելական եկեղեցին թուլացնելու փորձերով, Հայաստանի ղեկավարութիւնը կարող է խաթարել Հայկական աշխարհը դեռ միաւորող վերջին հաստատութիւնը: Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանը քիչ ջանք է գործադրում թաքցնելու Հայ առաքելական եկեղեցու նկատմամբ իր թշնամանքը` սեպ խրելով ժողովրդի, որին նա ենթադրւում էր, որ պէտք է առաջնորդի, եւ այն հաստատութեան միջեւ, որը գրեթէ երկու հազարամեակ…

Ինչո՞ւ UNESCO-ն Վտանգուած Լեզուներու Ցանկ մը ունի։ Որովհետեւ մայրենի լեզուն խորապէս միահիւսուած է անհատի եւ համայնքի մը ինքնութեան, մշակոյթին, եւ ժառանգութեան հետ։ Մայրենի լեզուն գործածելու եւ պահպանելու կարողութիւնը կարեւոր է մշակութային բազմազանութեան եւ անհատական արժանապատուութեան պահպանման համար։ Արտայայտուելու ազատութեան իրաւունքը կը ներառէ լեզուի ընտրութիւնը, որով պէտք է արտայայտուի։ Այսինքն մէկու…