2 սեպտեմբեր 1991-ին Լեռնային Ղարաբաղի ժողովուրդը Արցախի Հանրապետութիւնը հռչակեց։ Երեսունչորս տարի ետք այս թուականը կը շարունակէ արձագանգ գտնել. Այս տարի եւս ան կը նշուի յիշատակումներով եւ Երեւանի մէջ «Վերադարձ»-ի ընդդիմադիր հաւաքներով, ։ Այս հաւաքները կը վկայեն ազգի անսասան կապը Արցախի հետ, միեւնոյն ժամանակ սակայն կը յիշեցնեն, որ պետական գործառնութեան աւելի լուրջ…

Ի՞նչ նշանակութիւն ունի միջազգային դաշնագիր մը, որ պիտի մնայ թուղթի վրայ լոկ: Ի՞նչ իմաստ ունի միջպետական պայմանագիր մը, երբ պիտի չգործադրուի երբեւիցէ: Ի՞նչ է կէտ-նպատակը համաձայնագիրի մը, որուն յօդուածները պիտի մոռցուին ստորագրողներուն մելանը դեռ չչորցած: Ո՞րն է պայմանաւորուածութեան մը կարեւորութիւնը, երբ զայն յարգողներ պիտի չըլլան կամ պիտի ուրանան անոր պայմանադիր…

1 Փաշինեանի վերջին ուղերձը եւս մէկ անգամ ապացուցեց` Հայաստանում պաշտօնական մակարդակում գերիշխող է մնում` «Ղարաբաղեան հարցի կարգաւորում» միֆաքաղաքական կոնցեպցիան: Համաձայն դրա` կար/կայ Ղարաբաղեան հարց, որը Հայաստանի գլխաւոր խնդիրն է, եւ որի լուծմամբ Հայաստանը կը հասնի խաղաղութեան, տնտեսական բարգաւաճման, քաղաքական կայունութեան, այլեւ` անկախութեան: Իսկ տարածաշրջանում կը հաստատուի փաստացի երկրային դրախտ` բոլորը…

Արցախեան վերջին հակամարտութիւնը հիմնովին փոխեց Հարաւային Կովկասի աշխարհաքաղաքական համայնապատկերը` ետին թողնելով մարդասիրական, քաղաքական եւ տնտեսական խոր հետեւանքներ: Պատերազմին ամէնէն ողբերգական հետեւանքը արցախահայութեան ցեղասպանութիւնն էր: Լեռնային Ղարաբաղի մէջ արձանագրուած տնտեսական ու մարդկային հսկայական կորուստներէն անկախ, արցախահայութեան զանգուածային տեղահանումը ծանր ճգնաժամ ստեղծեց Հայաստանի մէջ` մեծ բեռ մը դնելով հայկական տնտեսական, ընկերային, քաղաքական…

2023-ի սեպտեմբերեան պատերազմէն ետք Արցախի հարցը ոչ միայն կորսնցուց իր ռազմաքաղաքական յենարանը, այլ փուլ առ փուլ հեռացաւ  Հայաստանի   իշխանութիւններուն   հիմնական  օրակարգերէն: Զինք փոխարինեց հարաւային Կովկասի  պետութիւններուն  միջեւ անիրագործելի «Իրական Հայաստան»ի  տեսութիւնը: Այս հրաժարումը սկսաւ քաղաքական հռետորաբանութեամբ՝ անցաւ կասկածելի եւ անորոշ համաձայնութիւններու եւ հասաւ ազգային անտարբերութեան վտանգաւոր հանգրուանին։ Հայաստանի իշխանութիւնները՝ վարչապետ…

Օրեր առաջ լրահոսում յայտնուեց նիւթ, ըստ որի՝ ատրպէճանցի հետազոտող եւ OC Media-ի աշխատակից Պահրուզ Սամատովը փորձել է ինքնասպան լինել բանտում՝ այն բանից յետոյ, երբ դատախազութիւնը պահանջել է նրան դատապարտել 16 տարուայ ազատազրկման՝ պետական դաւաճանութեան մեղադրանքով։ Այս լուրից մէկ օր անց՝ Յունիսի 23-ին, Պաքուի ծանր յանցագործութիւնների դատարանը պետական դաւաճանութեան մեղադրանքով 15 տարուայ…

Լոս Անճելեսի Քալիֆորնիայի համալսարանի (UCLA) «Խոստում» հայկական ինստիտուտի շրջանակներում գործող Հայոց ցեղասպանութեան հետազօտական ծրագիրն (AGRP) անցեալ շաբաթ մեկնարկեց մի բեկումնային նախագիծ, որը հայերին հնարաւորութիւն կը տայ փոխհատուցում ստանալ իրենց ունեցուածքի համար, որը բռնագրաւուել էր թուրքական կառավարութեան կողմից ցեղասպանութեան ընթացքում եւ դրանից յետոյ։Բացի 1.5 միլիոն հայերի զանգուածային սպանդից, թուրքական կառավարութիւնը բռնազաւթել…

Հայ-թուրքական յարաբերութիւնների թեմային շօշափելու ցանկացած փորձ անմիջապէս հարցերի փոթորիկ է առաջացնում։ Հայերը, ինչ-որ իմաստով, յամառօրէն պահպանել են այն, ինչ ես երբեմն անուանում եմ «թուրքակենդրոն աշխարհայեացք». շատերի համար աշխարհը սկսւում եւ աւարտւում է թուրքերով: Եւ դա ճիշդ է՝ կենցաղային խնդիրներից մինչեւ կլոպալ: Դրա համար շատ պատճառներ կան, բայց ամէնից շատ, թւում…

Լիբանանեան արմատական շիա-իսլամական Հըզպոլլա կուսակցութիւնը, որ ունի զինեալ դիմադրութեան՝ աշխարհի չափանիշներով անհամեմատելի հսկայական փորձ մը ու կը հաշուէ տասնեակ հազարաւոր նահատակներ՝ «Երուսաղէմի ազատագրութեան ճամբուն վրայ», անցած քառասուն տարին, նաւարկելով հազարամեայ աւանդոյթին հակառակ, ի վերջոյ վարժեցուց Լիբանանի մէջ իր մէկ միլիոնանոց ժողովուրդը, որ դադրին շիականութեան ամենանուիրական հեղինակութիւններէն Հասանի եւ Հիւսէյնի նահատակութեան՝ Քարպալայի ճակատամարտին յիշատակը նշել ինքնավնասումի` դանակներով ու…

«Միայն պատեհապաշտները տեղ կը հասնին, եւնկարագիրը դժուար ժամանակներու առաքինութիւնն է» (ԶՕՐԱՎԱՐ ՇԱՐԼ ՏԸ ԿՈԼ) «Ֆեթիշ» թուականը անցաւ: Քաղաքական իմաստութիւն է հարց տալ, թէ տեսակարար (spécifique) տարբերութիւն ունի՞ն ցեղասպանութիւնը, հայրենահանումը եւ անհայրենիք մնալու դատապարտութիւնը: Դար մը զոհերու մասին խօսեցանք, զանոնք յիշեցինք, «սրբադասեցինք»: Մխիթարութեան հանդէսնե՞ր: Աւանդութիւն յարգելու ցուցադրութիւննե՞ր: Անոնք պարզապէս անզօրութեան խոստովանութիւն…